10 Eylül 2014

Diş Dolgusu Yapılabilirmi

Günümüzde ifrata düşülen ve İslamın yaşanılmaz gösterilebildiği konulardan biri de bu sözünü ettiğiniz meseledir. Konu birden çok yönü olan bir mesele olduğu için bazı Islâmî esasları hatırlatmamız gerekir: 1. Cünüp olan insanın Hanefi Mezhebine göre ağzının içi dahil bütün bedenini, iğne ucu kadar kuru kalmayacak şekilde yıkaması farzdır. 2. Müslüman erkeklerin iktisadî bir mübadele aracı olması dışında altın kullanmaları ittifakla haramdır. Meseleye günümüzde öyle ya da böyle fetva verenler bu esasları düşünerek fetva vermektedirler.

Ancak müctehid imamlarımız dönemlerinde mesele, günümüzde olduğundan biraz farklı bir görünümde idi. Meselâ önceleri altındişvedişdolgusu yaptırmadan söz edildiğini pek görmüyoruz. Çıkan dişi yerine iade etme, bir başka diş kullanma, bunu sabitleştirmek için altın tel kullanma, dişleri altınla birbirine bağlama gibi meselelerden sözettiklerini görüyoruz. Özet olarak önceleri meseleye sadece bu iş için altın kullanmanın cevazı noktasından bakılmış ve bunun gusul için bir problem çıkaracağından hiç sözedilmemiş olduğunu görüyoruz. Işte bu noktada bir esası daha hatırlatmalıyız. 3. Zaruretler haram olan şeyleri mübah kılar. Ilk fıkıh alimlerimiz bu meselede bu esası işletmiş ve Imam Muhammed, bir rivayette de Ebu Yusuf dişlerin altınla bağlanabileceğine cevaz vermişlerdir. Diğer üç Imam da onlarla beraberdir. Yani bu, cumhurun görüşüdür.Merginânî, hidâye, IV683; Kâsânî, bedâyi, V/132; Mecmâul-Enhur, N6536; Dürrü1-Müntekâ dâmat kenarında, N/536; Vehbe ez-Zuhaylî, NI/544 Ortada henüz protez olarak altın diş kullanma olmadığından, ondan söz etmemişlerdir. Delilleri, Sünen kitaplarımızda mevcut meşhur Arfece hadisidir. Bu zatın cahiliyye döneminde Külâb isimli vadide geçen savaşta burnu kesilmiş, bunun üzerine gümüşten bir burun edinmiş, bu, koku yapınca da Rasulüllah Efendimiz sav kendisine altından bir burun edinmesini emretmişlerdir.Ebu Dâvûd; Hâtem 7; Tirmizi, Libas 31; Nesâî, Zinet 41; Müsned, IV/242, V/23 Imam Azam Efendimize göre bu sadece Arfeceye ait bir durumdur. Imam Muhammede göre ona ait olduğunu gösteren bir delil yoktur, öyleyse gümüş, ya da bir başka maden kullanıldığında, koku yapması veya sihhata zarar vermesi söz konusu ise dişlerini altınla tutturmak herkes için caizdir. Bu sadece Hanefi Mezhebinde bulunan bir görüş değildir, diğer mezheplerden bir çok zevata, bu arada Ahmed b. Hanbele göre de böyledir. Selefimizden bir çok kişi de dişlerini altınla bağlamışlardır.Örnek olarak bk. Bezlü1-Mechûde Kandehlevi in taliki, XVN/123 Alimlerimiz genellikle sözkonusu olaya dayanarak bunun caiz olduğu kararına varmışlardır.Bk. Aliyyu1-Kârî, Mirkât, IV6448; TuhfetüI-ahvezî, V/465; Avnü1-Maûd, XI/293;Hâsiyetüs-Sindî ale -Nesâî, VNI/164 Sonraları protez olarak altın diş yapma tekniği gelişince de Arfece in yapma burnuna kıyas ederek bunun da caiz olduğu söylenmiştir.Benzü1-Mechûd, XVN/123 Hattâbî, zaruret bulunduğunda erkeklerin az mikdarda zaruret miktarınca altın kullanabilmelerinin mübah olduğu bu olaydan anlaşılır. Dişleri altınla bağlama ve altının yerini alacak şeylerin bulunmadığı yerde altın kullanma bunun örneğidir, der.Avnü1-Maûd, XI/293 Zaten Imam Kerhî dişin altınla bağlanması caizdir, demiş Kâsânî, age. VI6132 ve ihtilaftan söz etmemiştir. Imam Muhammed ise bu konuda sadece Imam Azamın ayrı görüşte olmasına adeta izah getirir ve der ki: Dişin gümüşle bağlanması herkese göre caizdir. Erkeğin altın ve gümüş kullanmasının haramlığı, yüzük dışında, eşittir. Öyleyse diş altınla da bağlanabilir.ay. Bu takdirde Imam Azamın haram demesi, mutlak istisnaları olabilecek genel anlamda anlaşılmalıdır ve zaruret hali ondan istisna edilir. Işin altınla ilgili yönü budur. Diğer yönden, başta da değindiğimiz gibi, önceleri meseleye gusülle hiç alaka kurulmamış ve bu açıdan bakılmamıştır. Hatta çıkan dişin yerine bağlanmasında ihtilaf edilmiş olsa bile, şeri usüllerle boğazlanmış bir koyun dişi veya gümüş bir diş edinmekte, ihtilaf yoktur.Fetavâyi kâdihân Hindiyye ile NI/413; Hamid Mirzâ, ElFethur-Rahmanâ, lI/227-228 Halbuki, ister koyun dişi olsun ister gümüş diş olsun, çıkan diş yerine koyulduğunda orayı kapatacak ve dibine suyun ulaşmasına engel olacaktır. Bu hoş görülmüştür, çünkü Islâmda sihhat başta gelen nimetlerdendir. Tedavî emredilmiştir ve bugün artık ağzın, hastalıklar açısından iç bünye için adeta bir gümrük kapısı görevi yaptığı, dişlerin de bu kapıyı çevreleyen demir teller durumunda bulunduğu, bir çok tehlikeli hastalığa çürük dişlerin sebep olduğu kesin bilinen bir gerçektir. Dolgular da zaten altınla yapılmamaktadır. Buna göre dişi çürüyen adama dişini hemen çektirmesini, dolgu yaptırmasının caiz olmadığını söylemek cahillik değilse de bir ifrat ve bir cinayettir. Bütün fıkıh kitaplarımızın yara sargısına mesh bölümlerinde, nasıl yara olursa olsun, açık kalma ya da su değmesinden zarar görecekse sargısının üzerine meshedileceği, yaranın ömür boyu sürmesi halinde meshin de ömür boyu süreceği yazılıdır. Hatta ufacık bir yara için, başka imkân yoksa, meselâ bütün bileği saran bir sargı kullanabilir ve sadece yaranın üzerinde değil, sargının diğer taraflarına da mesh edilir. Bunun için sargıyı abdestsizken, hatta cünüpken sarmak bile hiç birşeyi değiştirmez. Başka hiçbir delil ve içtihat olmasa dahi, sırf bu sargı meselesinden diş dolgusuna, ya da kaplamasına intikal edip onun da caiz olduğunu anlamak, müçtehidane yapılmış bir kıyas değil; herkesin anlayabileceği ifadenin delaletiyle delaleti kabilindendir. Ancak şunu da ilave etmek gerekir, bu gün sağlık açısından altının yerini alabilecek madenler bulunmuş ise ve kişinin de bunları kullanma imkânı varsa diş rengindeki protezler aynı görevi yapıyorlarsa erkeklerin altın diş kullanmaları yine caiz görülemez. Kadınlar ise kullanabilirler. Ama bunun bir ihtiyaçtan kaynaklanması, süs için yapılmış olmaması şarttır. Çünkü Rasulüllah Efendimiz, güzellik için dişlerini seyreltenlere dişte estetik operasyon yaptıranlara lanet etmiştir. Dolgunun, yani asıl dişin yerini alabilecek bir uygulama bulunamayacağı için dolgu Allahu alem her zaman caiz olacaktır. Görüldüğü gibi Hanefi Mezhebinin usulü ne altın dişe ne de dolguya cevaz vermez durumdadır. Bir Hanefi de zaruret varsa bunları yapabilir. Öyleyse, cumhura göre gusülde ağzı yıkamak farz değildir, bu yüzden dolgu yaptıracak olan abdestte mezhebini değiştirmelidir, demeye de hiç gerek yoktur. Ama sadece altın konusunda diğer imamlarla beraber Ebu Hanifeye de uymak isteyenler altını kullanmayabilirlerse herhalde daha iyi ederler. Dolgu ise zaten hepsine göre caizdir. Değerli Hocam, Örnek Insan Merhum Doç. Dr. Ruhî ÖZCAN Bey bizzat sorduğumuzda diş dolgusunun caiz olduğunu söylemişlerdi. Değerli Kardeşimiz Ahmet Akın ÇIGMAN Hoca da Ömer nasûhî BILMEN, Erzurumlu Ali Osman BEKTAŞ Hoca Ruhi Bey kendisi için Furuu fıkıhta dünyada yektadır demişlerdi, Şamlı Alim Abdürrezzak Halebi in altın dişe caiz dediklerini bizzat duyduğunu, Ibn Abidînin torunu Ebu1-Yüsr Abidin den aynı fetvayı haber aldığını, Fıkıh Alimi Ilgazli Şeyh Ahmet Efendi den: #8218;Taktı iseniz sökün demeyiz, takmadı iseniz takın demeyiz diye dinlediğini bana anlattı. Aziz büyügümüz Lütfi DOĞAN Hoca da eski Erzukum müftüsü Sadık Efendi in diş dolgusuna cevaz verdiğini söylediler. Ayrıca Izmirli Ismail Hakkı ın hem altın dişe, hem de diş dolgusuna cevaz verdiği uzunca araştırmasını SabîlüR-Reşâd, Şaban ,1332-12 Haziran 1330/25 Haziran 1913 tarihli nüshasından alarak Muhterem Hayreddin Karaman Bey İslamın Işığında Günümüz meseleleri adlı eserinde yayınlamış I/297 vd. ve M. ZâhidüL-Kevserî in de aynı görüşte olduğunu bir mektubunun kendilerinden mahfuz fotokopilerinden aktarmıştır

Please follow and like us:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir